Milli Qurtuluşun mahiyyəti nədən ibarətdir?

Bilman İSAQ

Azərbaycan xalqının müasir tarixində elə günlər var ki, onlar təkcə təqvim hadisəsi deyil, bütöv bir dövlətin taleyini müəyyənləşdirən dönüş nöqtəsi kimi qiymətləndirilir. 15 İyun – Milli Qurtuluş Günü də məhz belə tarixi günlərdən biridir. Bu tarix Azərbaycan dövlətçiliyinin qorunması, siyasi sabitliyin bərpası və müstəqilliyin möhkəmləndirilməsi baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır. 1993-cü il iyunun 15-də Heydər Əliyevin Azərbaycan Ali Sovetinin Sədri seçilməsi ölkənin sonrakı inkişaf strategiyasının əsasını qoyan mühüm siyasi hadisə kimi tarixə düşüb. 

Azərbaycan 1991-ci ildə dövlət müstəqilliyini bərpa etsə də, sonrakı illərdə ölkədə mürəkkəb ictimai-siyasi vəziyyət yaranmışdı. Ermənistanın hərbi təcavüzü davam edir, iqtisadi böhran dərinləşir, hakimiyyət daxilində parçalanmalar güclənirdi. Ayrı-ayrı silahlı dəstələrin fəaliyyət göstərməsi, bölgələrdə separatçı meyillərin ortaya çıxması və vətəndaş qarşıdurması təhlükəsi dövlətin gələcəyini sual altına qoymuşdu. 1993-cü ilin iyununda vəziyyət kulminasiya nöqtəsinə çatdı və ölkə faktiki olaraq parçalanma təhlükəsi ilə üz-üzə qaldı. 

Belə bir mürəkkəb şəraitdə xalqın təkidli tələbi ilə Naxçıvandan Bakıya dəvət olunan Heydər Əliyev siyasi məsuliyyəti öz üzərinə götürdü. İyunun 15-də onun parlament rəhbəri seçilməsi sonradan "Milli Qurtuluş" kimi xarakterizə edilən prosesin başlanğıcı oldu. 

15 İyun hadisələrinə yalnız hakimiyyət dəyişikliyi kimi yanaşmaq düzgün olmazdı. Bu tarix dövlətçiliyin qorunması, vətəndaş qarşıdurmasının qarşısının alınması və ölkənin gələcək inkişaf yolunun müəyyənləşdirilməsi baxımından strateji əhəmiyyət daşıyır. Həmin dövrdə qəbul edilən qərarlar Azərbaycanın müstəqil dövlət kimi mövcudluğunu qoruyub saxlamasına imkan verdi. 

1993-cü ildən sonra Azərbaycanda sabitlik tədricən bərpa edildi. Dövlət idarəetməsi gücləndirildi, hüquqi və siyasi institutlar formalaşdırıldı. Sonrakı illərdə imzalanan mühüm enerji müqavilələri, xarici investisiyaların cəlb olunması və iqtisadi inkişaf strategiyasının həyata keçirilməsi ölkənin regionun aparıcı dövlətlərindən birinə çevrilməsində mühüm rol oynadı. 

15 İyun yalnız keçmişin hadisəsi deyil, həm də sonrakı uğurların başlanğıc nöqtəsi kimi qiymətləndirilir. Dövlətçilik ənənələrinin möhkəmləndirilməsi, milli həmrəyliyin təmin olunması və güclü idarəetmə sisteminin yaradılması Azərbaycanın gələcək inkişafının əsasını təşkil etdi.

Bu baxımdan, 2020-ci ildə əldə olunan Vətən müharibəsi zəfəri də bir çox ekspertlər tərəfindən dövlət quruculuğu prosesinin məntiqi nəticəsi kimi dəyərləndirilir. Güclü dövlət, güclü ordu və milli birlik prinsipləri məhz Milli Qurtuluş dövründə formalaşan siyasi kursun davamı hesab olunur.

Bu gün 15 İyun Azərbaycan xalqının milli həmrəyliyinin, dövlətə bağlılığının və müstəqillik ideallarına sədaqətinin simvoludur. Milli Qurtuluş Günü yalnız keçmişə nəzər salmaq deyil, həm də dövlətçiliyin nə qədər böyük dəyər olduğunu xatırlamaq üçün bir fürsətdir.

Tarix göstərir ki, dövlətlərin taleyində bəzən bir gün, bir qərar və bir siyasi iradə həlledici rol oynayır. 15 İyun 1993-cü il də Azərbaycan tarixində məhz belə günlərdən biri kimi yadda qalıb. Bu tarix müstəqil Azərbaycanın parçalanmaq təhlükəsindən sabitliyə, böhrandan inkişafa, qeyri-müəyyənlikdən gələcəyə doğru atdığı ən mühüm addımlardan biri hesab olunur. 

скачать dle 12.1