12 iyun tarixi dünya və Azərbaycan tarixində müxtəlif siyasi, hərbi, mədəni və iqtisadi hadisələrlə yadda qalıb. Bu gün həm də beynəlxalq səviyyədə mühüm günlərdən biri – BMT tərəfindən təsis edilmiş Ümumdünya Uşaq Əməyinə Qarşı Mübarizə Günü kimi qeyd olunur.

12 İyunda Azərbaycanda Baş Vermiş Tarixi Hadisələr

TANAP layihəsinin açılışı (2018)

12 iyun 2018-ci ildə Azərbaycan enerji tarixinin ən mühüm hadisələrindən biri baş verdi. Azərbaycan qazını Türkiyə üzərindən Avropaya daşıyan Trans-Anadolu Təbii Qaz Boru Kəmərinin (TANAP) rəsmi açılış mərasimi keçirildi. Bu layihə Azərbaycanın enerji təhlükəsizliyi sahəsində beynəlxalq nüfuzunu artırdı və ölkəni Avropanın enerji təminatında strateji tərəfdaşlardan birinə çevirdi.

Xalq artisti Hacıbaba Bağırovun doğum günü (1933)

Azərbaycan teatr və kino sənətinin görkəmli nümayəndələrindən olan Hacıbaba Bağırov 1933-cü il iyunun 12-də Bakıda anadan olub. O, Azərbaycan komediya məktəbinin ən parlaq simalarından biri hesab edilir və "Qaynana", "Ulduz", "Hicran" kimi əsərlərdə yaratdığı obrazlarla tamaşaçıların yaddaşında qalıb.

Azərbaycanın enerji diplomatiyasında dönüş nöqtəsi

TANAP-ın istifadəyə verilməsi təkcə iqtisadi deyil, həm də geosiyasi hadisə kimi qiymətləndirilir. Layihə Cənub Qaz Dəhlizinin əsas hissəsini təşkil edərək Azərbaycanın beynəlxalq enerji bazarındakı rolunu gücləndirib.

Dünyada 12 İyunda Baş Vermiş Mühüm Hadisələr

Filippin müstəqilliyini elan etdi (1898)

1898-ci il iyunun 12-də Philippines İspaniya müstəmləkəçiliyindən azad olduğunu elan etdi. Bu gün Filippində Müstəqillik Günü kimi qeyd edilir.

Anne Frank gündəliyini aldı (1942)

İkinci Dünya müharibəsinin ən məşhur simvollarından biri olan Anne Frank 13-cü doğum günündə məşhur gündəliyini hədiyyə aldı. Sonradan həmin gündəlik Holokostun ən təsirli sənədlərindən birinə çevrildi.

Nelson Mandelaya ömürlük həbs cəzası verildi (1964)

12 iyun 1964-cü ildə Cənubi Afrikada aparteid rejiminə qarşı mübarizənin liderlərindən olan Nelson Mandela sabotaj ittihamı ilə ömürlük həbs cəzasına məhkum edildi. Mandela sonradan azad olunaraq ölkəsinin ilk qaradərili prezidenti oldu və Nobel Sülh Mükafatına layiq görüldü.

ABŞ-da irqlərarası nikaha qadağa ləğv edildi (1967)

ABŞ Ali Məhkəməsi 12 iyun 1967-ci ildə məşhur "Loving v. Virginia" işi üzrə qərar qəbul edərək irqlərarası nikahları qadağan edən qanunları konstitusiyaya zidd elan etdi. Bu qərar insan hüquqları tarixində dönüş nöqtələrindən biri hesab olunur.

Ronald Reyqanın məşhur çıxışı (1987)

12 iyun 1987-ci ildə ABŞ Prezidenti Ronald Reagan Berlin divarının yaxınlığında çıxış edərək Sovet lideri Mikhail Gorbachev-a tarixi çağırış etdi:

"Bu divarı sökün!"

Bu çıxış Soyuq müharibənin simvolik hadisələrindən biri kimi tarixə düşdü.

Rusiya suverenliyini elan etdi (1990)

12 iyun 1990-cı ildə Russia dövlət suverenliyi haqqında bəyannamə qəbul etdi. Bu tarix hazırda Rusiyada Dövlət Günü kimi qeyd olunur.

Boris Yeltsin prezident seçildi (1991)

1991-ci il iyunun 12-də keçirilən ilk ümumxalq seçkilərində Boris Yeltsin Rusiya prezidenti seçildi.

Orlando faciəsi (2016)

ABŞ-ın Orlando şəhərində yerləşən gecə klubuna silahlı hücum nəticəsində 49 nəfər həlak oldu. Hadisə ABŞ tarixinin ən ağır kütləvi silahlı hücumlarından biri kimi yadda qaldı.

12 İyunda Anadan Olan Məşhur Şəxslər

Hacıbaba Bağırov (1933) – Azərbaycan teatr və kino sənətinin görkəmli nümayəndəsi.
George H. W. Bush (1924) – ABŞ-ın keçmiş prezidenti.
Anne Frank (1929) – Holokost qurbanı və məşhur gündəlik müəllifi.

12 İyunda Qeyd Olunan Beynəlxalq Gün

Ümumdünya Uşaq Əməyinə Qarşı Mübarizə Günü

Beynəlxalq Əmək Təşkilatının təşəbbüsü ilə 2002-ci ildən etibarən qeyd olunur. Məqsəd dünyada milyonlarla uşağın ağır əmək şəraitindən qorunmasına diqqət çəkməkdir.

Tarixin Yaddaşında 12 İyun

12 iyun tarixi Azərbaycan üçün TANAP layihəsinin açılışı, mədəniyyətimizin tanınmış siması Hacıbaba Bağırovun doğum günü ilə, dünya üçün isə Filippinin müstəqilliyi, Nelson Mandelanın məhkum olunması, Ronald Reyqanın Berlin çıxışı və insan hüquqları sahəsində mühüm qərarlarla yadda qalan əlamətdar günlərdən biridir.

İlhamə HÜSEYNİ