Tarix insanlığın yaddaşıdır. Hər gün müxtəlif ölkələrdə siyasi, elmi, mədəni və ictimai hadisələrlə yadda qalır. 12 may tarixi də həm Azərbaycan, həm də dünya tarixində mühüm hadisələrin baş verdiyi günlərdən biridir. Bu gün bir sıra tarixi dönüş nöqtələri, tanınmış şəxsiyyətlərin doğum və anım günləri ilə yadda qalıb.

Azərbaycanda 12 May Tarixinin Önəmi

Şuşanın İşğalından Sonrakı Ağrılı Günlər

1992-ci ilin may ayında Ermənistan silahlı qüvvələrinin Azərbaycanın qədim mədəniyyət beşiyi olan Şuşanı işğal etməsi ölkə tarixinin ən faciəli səhifələrindən biri oldu. 12 may tarixi isə həmin hadisələrin yaratdığı ağır siyasi və mənəvi sarsıntıların davam etdiyi dövr kimi yadda qalıb. Şuşanın itirilməsi Qarabağ müharibəsinin gedişinə ciddi təsir göstərmişdi.

Uzun illər ərzində Azərbaycan xalqı Şuşa həsrəti ilə yaşasa da, 2020-ci ildə Vətən müharibəsində əldə olunan tarixi zəfərlə şəhər yenidən azad edildi. Bu səbəbdən may ayı Azərbaycan xalqının həm kədər, həm də qürur duyduğu tarixlər sırasındadır.

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti İrsinin Araşdırılması

12 may tarixində müxtəlif illərdə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti ilə bağlı arxiv sənədlərinin araşdırılması və ictimaiyyətə təqdim olunması istiqamətində mühüm tədbirlər keçirilib. Bu fəaliyyətlər Azərbaycanın dövlətçilik tarixinin öyrənilməsi baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Mədəniyyət və Elm Sahəsində Tədbirlər

Azərbaycanda may ayı ənənəvi olaraq elm, təhsil və mədəniyyət tədbirlərinin fəal keçirildiyi dövr hesab olunur. 12 may tarixində müxtəlif ali təhsil müəssisələrində elmi konfranslar, yubiley tədbirləri və mədəni proqramlar təşkil edilir.

Dünyada 12 Mayda Baş Vermiş Tarixi Hadisələr

Beynəlxalq Tibb Bacıları Günü

12 may bütün dünyada “Beynəlxalq Tibb Bacıları Günü” kimi qeyd olunur. Bu tarix müasir tibb bacılığı peşəsinin banisi hesab edilən məşhur ingilis tibb işçisi və ictimai xadim Florence Nightingalein doğum günü münasibətilə seçilib.

Bu gün dünyanın müxtəlif ölkələrində səhiyyə işçilərinin zəhməti yüksək qiymətləndirilir, tibb bacılarının cəmiyyət üçün əhəmiyyəti vurğulanır.

1949 – Berlin Blokadasının Başa Çatması

İkinci Dünya müharibəsindən sonra yaranan siyasi qarşıdurmalar fonunda Sovet İttifaqının tətbiq etdiyi Berlin blokadası 12 may 1949-cu ildə sona çatdı. Bu hadisə Soyuq müharibənin ilk böyük siyasi böhranlarından biri hesab olunur.

Berlin blokadasının aradan qaldırılması Qərb dövlətlərinin birgə fəaliyyətinin nəticəsi kimi tarixə düşüb və sonrakı beynəlxalq münasibətlər sisteminə ciddi təsir göstərib.

1965 – Sovet İttifaqında İlk Kosmik Rabitə Təcrübələri

1960-cı illərdə kosmos yarışı sürətlə davam edirdi. 12 may tarixində Sovet alimləri peyk rabitəsi sahəsində mühüm sınaqlar həyata keçirmiş, bu texnologiyalar sonralar televiziya və beynəlxalq kommunikasiya sistemlərinin inkişafında mühüm rol oynamışdı.

2008 – Siçuan Zəlzələsi

12 may 2008-ci ildə Çinin Siçuan əyalətində güclü zəlzələ baş verdi. On minlərlə insanın həyatını itirdiyi bu faciə XXI əsrin ən dağıdıcı təbii fəlakətlərindən biri hesab olunur.

Zəlzələ nəticəsində milyonlarla insan evsiz qalmış, beynəlxalq humanitar təşkilatlar bölgəyə yardım göndərmişdi.

12 Mayda Doğulan Tanınmış Şəxsiyyətlər

Florence Nightingale (1820)

Müasir tibb bacılığı sisteminin əsasını qoymuş məşhur humanist Florence Nightingale 12 may 1820-ci ildə anadan olub. O, Krım müharibəsi dövründə yaralı əsgərlərə göstərdiyi xidmətlərlə dünya şöhrəti qazanıb.

Katharine Hepburn (1907)

Dünya kinosunun əfsanəvi aktrisalarından biri olan Katharine Hepburn 12 may 1907-ci ildə dünyaya gəlib. O, “Oskar” mükafatını ən çox qazanan aktrisalardan biri kimi tarixə düşüb.

12 Mayda Vəfat Edən Görkəmli İnsanlar

Andrey Voznesenski

Məşhur rus şairi Andrey Voznesenskiin xatirəsi də may ayında tez-tez yad edilir. O, XX əsr rus poeziyasının ən tanınmış nümayəndələrindən biri olub.

12 may tarixi həm Azərbaycan, həm də dünya tarixində mühüm hadisələrlə yadda qalan günlərdən biridir. Bu tarix bir tərəfdən müharibələrin, siyasi proseslərin və faciələrin izlərini daşıyırsa, digər tərəfdən elmə, səhiyyəyə və insanlığa xidmət etmiş şəxslərin xatirəsini yaşadır.

Tarixi hadisələri xatırlamaq keçmişdən nəticə çıxarmağa, gələcəyi daha düzgün qurmağa kömək edir. Hər gün kimi, 12 may da insanlıq tarixinin unudulmayan səhifələrindən biridir.

İlhamə HÜSEYNİ